PL
EN
DE
UA
Cudze chwalicie, swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie…
Laska z poroża, z Gołębiewa, tzw. laska magiczna
tak można sparafrazować znane powiedzenie Stanisława Jachowicza (1796-1875), odnoszące się do naszego lokalnego dziedzictwa kulturowego – tj. laski z poroża z Gołębiewa, z gminy Radzyń Chełmiński.
Miło nam donieść, że w 100. numerze czasopisma „Archeologia Żywa” znalazł się zabytek, który prezentowany jest w zbiorach Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu, a pochodzi z terenów Gminy Radzyń Chełmiński. Zabytek został wybrany przez redakcję „Archeologii Żywej” z kilkuset zabytków nadesłanych na konkurs „100 zabytków ze 100 Muzeów, z okazji 100. wydania Archeologii Żywej”. „Archeologia Żywa” poświęcona jest prezentacji najciekawszych odkryć i zabytków z terenów Polski, Europy i ze świata. Na konkurs z Muzeum w Grudziądzu zgłoszono maleńką figurkę „tzw. babę łasińską”, laskę z poroża z Gołębiewa oraz wyposażenie wieży rycerskiej z Plemiąt. Komisja konkursowa wybrała laskę z poroża z Gołębiewa.
%20z%20otworem,%20fot.%20M.%20Kurzyńska.png "Fragment laski (główka) z otworem, fot. M. Kurzyńska")
Fragment laski (główka) z otworem, fot. M. Kurzyńska
Laska z poroża, przez nas (muzealników) nazwana „laską magiczną”, została znaleziona wiosną 2013 r. w trakcie kopania stawu rybnego na polu Kazimierza Lipeckiego w Gołębiewie. Zabrudzony obiekt wypatrzył w torfie jego kuzyn Marian Gładyszewski (niestety, nieżyjący już) miłośnik lokalnej historii, który przez rok woził ten artefakt w kabinie swojego ciągnika rolniczego, po czym przedmiot trafił do jego domu w Nowym Dworze k. Radzynia Chełmińskiego. W marcu 2015 r. artefakt wypatrzyła u niego Małgorzata Kurzyńska z Muzeum w Grudziądzu i poinformowała o znalezisku kujawsko-pomorskiego konserwatora zabytków. 
Ornamentowana, tylna część laski, fot. J. Kuriga
W 2015 r. w miejscu, w którym znaleziono ten cenny artefakt dr hab., prof. UMK Grzegorz Osipowicz przeprowadził badania wykopaliskowe. Badania nie wykazały innych zabytków z tego okresu. Prawdopodobnie mamy do czynienia z artefaktem zgubionym bądź celowo wyrzuconym do znajdującego się niegdyś zbiornika – jeziora (obecnie torfowisko) jako rodzaj daru wotywnego. Laska magiczna datowana jest na środkową epokę kamienia – mezolit (8000 BC).
Zachęcamy do nabycia setnego numeru „Archeologii Żywej”, a także do obejrzenia laski magicznej, która prezentowana jest na stałej wystawie „Północna część ziemi chełmińskiej w pradziejach i średniowieczu” (gablota 2) w Dziale Archeologii, przy ul. Spichrzowej 13/15 w Grudziądzu.
Tekst: Małgorzata Kurzyńska
Fotografie: Justyna Kuriga, Małgorzata Kurzyńska
